Làm gì để cải thiện thu nhập của một SEOer?

Submitted by superthin on 16/09/2020 - 09:26:09
Nâng cấp kỹ năng SEOer

Bạn làm SEOer nhiều năm nhưng càng ngày bạn càng thấy thu nhập không cao lên, công sức lại bỏ ra nhiều, sự chán nản băt đầu tấn công bạn,... toàn những thứ tiêu cực? Đây chính là bài viết dành cho bạn. Bạn mới vào nghề SEO, là một SEOer còn non tay, nhìn ngó xung quanh cũng hơi hoảng loạn không biết có nên tiếp tục hay không. Bạn cũng tìm thấy con đường qua bài viết này.

Bảng nội dung

Phải cố gắng để bản thân vào được nhóm hai trên mười

Đang cố gắng đây nhưng không biết cố gắng có đúng hướng?

Thủ công và công cụ có sẵn là chưa đủ, bạn phải biết chế tạo công cụ

Vẫn chưa đủ, bạn cần làm Tôn Ngộ Không

Cải tiến theo cách "tối ưu hoá toàn cục" để lên nấc thang mới

Thay cho lời kết


Phải cố gắng để bản thân vào được nhóm hai trên mười

Mặc dù Nguyên lý Pareto [1] ban đầu được đề cập trong lĩnh vực kinh tế nhưng dần dần người ta nhận ra rằng nhiều lĩnh vực trong cuộc sống đều liên quan đến nguyên lý này. Nguyên lý nói gì: nó nói rằng luôn có sự bất đối xứng, giống như một sự bất công vậy, hiểu theo ngôn ngữ dân gian: 20 thằng hưởng thành quả của 80 thằng làm.

Cực đoan hơn, ngày nay người ta nhận thấy 1% dân số thế giới giàu bằng 99% số người còn lại. Ở công ty, người ta cũng thấy 20% số người có chức vụ chiếm đến 80% quỹ lương, trong khi 80% người lao động còn lại chia nhau 20% quỹ lương.

Nguyên lý Pareto

Một khi nhận ra điều bất công như trên, hoặc bạn phải vận dụng luật chơi đó vào cuộc sống, hoặc bạn phải chiến đấu để thay đổi luật chơi. Ở đây, luật chơi là quy luật cuộc sống, quy luật cuộc đời nên việc thay đổi nó là không thể, số người làm được việc đó may ra ngàn năm có một.

Vì vậy, tốt hơn hết, đừng hoang tưởng rằng ta là kẻ ngàn năm có một đó mà hãy chơi theo cách khác.

Cách khác là cách nào đây? Phải xem xét, tính toán kỹ thử ta có định trở thành một SEOer lâu dài hay không? Nếu phải, thì sau 5 năm sẽ phải là 2 SEOer giỏi nhất để được hưởng 80% thành quả của 10 SEOer làm ra. Điều thú vị nữa đó là lúc đó chỉ nỗ lực có 20% mà thôi, thay vì đánh đấm với 80% sức lực chỉ để "đấm bị bông" vô ích.

Nếu thấy không thể vào top 20% trong giới SEOer, hãy chọn nghề khác, một nghề gì mà bạn vào được top 20% mới đạt được mức độ sống tốt. Ở đời, nhiều người đã không nắm được điều này dẫn đến thay vì tìm ra lĩnh vực mà mình làm tốt, lọt vào top 20% thì lại lạng quạng ở nhóm 80% khiến cho cả cuộc đời bỏ phí hoặc sống chật vật, dật dờ.

Bạn có chịu khó để ý quan sát khi còn là một học sinh hay không? Tại sao trong lớp có những đứa học kém, ngỗ nghịch, luôn là nỗi đau đầu của nhà trường, phụ huynh,... nhưng sau 10 năm khi họp lớp gặp mặt lại hoá ra những đứa đó lại có một cuộc sống ngon lành, ăn đứt những đứa được xem là ngoan hiền, học giỏi? Ấy là vì bọn đó đã biết tận dụng thế mạnh, biết toả sáng, và lọt vào 20% những thứ mà chúng làm tốt nhất, còn phần lớn những đứa còn lại rất làng nhàng.

SEOer cũng thế, có những đứa làm hì hà hì hục cày cuốc nhưng chẳng có mấy khách hàng ngon, chịu chi sộp, kết quả là làm nhiều nhưng thu nhập thấp, hoặc lắm lúc phải nhận outsource từ những SEOer khác, được chia một số mẩu xương xẩu.

Vậy hen, bạn nhắm bạn có đua tranh được với những SEOer khác, có quyết tâm cao thì trụ lại với SEO, còn không, thấy có vẻ không đua nổi, hãy chọn thứ khác phù hợp hơn. Đừng bao giờ thấy người ta ăn khoai ta cũng vác mai đi đào, thất bại từ từ là sự thất bại rất thảm hại.

Nói theo ngôn ngữ của dân bán hàng đa cấp: "lựa chọn quan trọng hơn nỗ lực", mặc dù Thin không ủng hộ đa cấp nhưng câu nói này của họ là đáng học hỏi.

Đang cố gắng đây nhưng không biết cố gắng có đúng hướng?

Một số bạn than với Thin rằng họ đã rất cố gắng, rất nỗ lực trong việc làm SEO nhưng càng ngày càng không đi đến đâu. Than thở chán, quay sang đổ lỗi cho Google tung ra những thuật toán ngày càng khó, khiến cho những nỗ lực SEO đổ sông đổ biển.

Sau một hồi tham vấn, Thin phát hiện ra những điều sau, những điểm cần khắc phục của các SEOer nếu muốn kết quả bền vững:

1. Quá quan tâm đến đối thủ mà không nỗ lực bản thân

Việc một cầu thủ bóng đá, một vận động viên dành nhiều thời gian đi rình mò xem cầu thủ khác, vận động viên khác tập luyện như thế nào để có thể đối phó khi thi đấu thì liệu có thể thắng được đối thủ? Tương tự, nếu một võ sĩ dành nhiều thời gian để xem clip về những trận đánh của đối thủ để hy vọng đánh thắng đối thủ bằng cách khai thác những điểm yếu của đối thủ là việc nghe qua đã thấy vô lý, buồn cười rồi. Võ sĩ nên tập thể lực và kỹ thuật để nâng mình lên thay vì hy vọng đối phương yếu kém, sơ hở.

Vì vậy, hãy quên việc đi xem thử đối thủ đang như thế nào đi. Bạn cần tập trung vào tối ưu hoá website của bạn, đọc các tài liệu hướng dẫn, lời khuyên của những hãng tạo ra máy tìm kiếm sẽ có ích hơn nhiều. Từ những gì thu thập được, bạn sẽ đúc kết lại để có cách làm sáng tạo, hiệu quả cao.

2. Khả năng tìm hiểu về hoạt động của máy tìm tin kém, nghèo nàn trong suy nghĩ

Nhiều SEOer than phiền rằng tài liệu Google quá ít, đọc một loáng hết ngay, đã áp dụng theo nhưng không thấy có kết quả gì.

Thin hỏi ngay: thế có bao giờ đọc tài liệu của Bing, Baidu hoặc của một máy tìm tin nào khác ngoài Google hay không? Họ ớ người nói rằng họ chỉ SEO trên Google thì đâu có rảnh để đọc mấy tài liệu của máy tìm tin khác làm gì. Thin mới bật mí cho họ là Thin giữ vững được các từ khoá trên Google nhờ học hỏi một số điều hữu ích từ Cốc Cốc.

Tiếng Anh của SEOer kém cũng là một rào cản lớn. Một số SEOer có tiếng Anh khá tốt thì họ lại không bao giờ có suy nghĩ vượt khỏi chiếc hộp đó là cần phải đọc thêm các thứ tiếng khác để xem những người làm SEO ở các nước không nói tiếng Anh có cái gì hay ho, thú vị không.

Công cụ Google Dịch trong tay, việc thử đọc các bài viết của SEOer các thứ tiếng có đông người sử dụng, cách sử dụng Internet của họ cũng có nhiều nét giống người Việt: Brazil, Indonesia, Ai Cập... Khi nghe Thin đề cập đến điều này, hầu hết các SEOer cho rằng họ không cần phâỉ làm như vậy, phí thời gian. Họ không biết rằng hoá ra trong đám kia có những SEOer cực kỳ giỏi, chia sẻ những bài viết rất hay, rất phù hợp để áp dụng ở các nước đang phát triển.

Đi rình mò đối thủ và việc hỏi hỏi các SEOer khác không nói tiếng Anh, cái nào tốn thời gian vô ích hơn. Ai đó thử trả lời giúp xem?

3. Bái sư nhầm sư phụ, gặp phải thầy dùi

Chính vì việc tự trang bị nền tảng kiến thức khá yếu nên nhiều SEOer khi học thuở ban đầu đã bái nhầm sư phụ. Họ học ở những lò mà người dạy hoàn toàn là những tên chém gió, không phải là những người làm SEO chân chính.

Điều không may mắn cho những SEOer này đó là những tên sư phụ như vậy lại rất am hiểu tâm lý học. Có những tên mở lò đào tạo SEO dùng chiêu trò của bán hàng đa cấp, dựng cảnh với chim mồi đẹp, hội trường được thuê trông rất hoành tráng nên lùa được "một bầy gà". Càng quái lại hơn nữa là nhiều người học mất tiền, không thu hoạch được gì ngoài những điều phi thực tế, hoang tưởng lại rất tôn sùng thầy dạy, bênh vực đến mức mỗi khi ai dám vạch trần/ bóc phốt thầy giáo dỏm của mình trên Facebook thì bầy đàn kéo vào đánh hội đồng.

Chuyên gia chém gió
Đừng để chuyên gia chém gió phá tan sự nghiệp của bạn

Để đúng hướng thì ngoài né 3 cái bẫy kể trên, còn phải:

Giả sử bạn là một SEOer, chẳng may trong quá khứ bái nhầm sư phụ, có những quan điểm lệch lạc trong nghề, cách bạn khắc phục hiện nay đó là hãy tìm những tài liệu, khoá học online của những SEOer như Neil Patel để mà uốn nắn lại những điều sai lạc.

Vậy thì, để đi đúng hướng bạn phải bỏ thời gian ra nghiên cứu, so sánh xem nên tiếp cận nghề SEO theo cách nào phù hợp với bản thân, và thiết lập được nền tảng căn bản đúng ngay từ đầu. Một trong những thứ phải làm đó là đọc ít nhất hai cuốn sách căn bản về SEO, sách nào đó có nhiều hơn 4 sao trên Amazon và cả goodreads [2].

Đừng có thiếu kiên nhẫn nhảy vào học lỏm mấy cái tutorial và nghĩ rằng đó là kiến thứ thực chiến, học và làm được ngay. Những cái bài viết tutorial hoặc khoá học ngắn chỉ dùng đến khi bạn đã xây dựng được nền móng vững chắc. Còn không, rất dễ vào vết xe đổ Thanh niên ngáo đá mà Thin đã từng gặp phải dù Thin trước đó đã trang bị nền móng khá vững chắc với hàng chục cuốn sách, khoá học chuẩn SCORM kéo dài hàng tháng trời.

Người đi biển có cái la bàn để xác định phương hướng, trong lĩnh vực SEO cũng có những cái đóng vai trò như la bàn. Nhiệm vụ của bạn phải tìm ra và sử dụng chúng thành thạo. Nếu không tìm ra hãy lục tung lên Internet để tìm cho thấy. Việc không tìm thấy nghĩa là bạn đang đi một hành trình mò mẫm, thôi thì đừng đi có khi còn tốt hơn.

Thủ công và công cụ có sẵn là chưa đủ, bạn phải biết chế tạo công cụ

Thuở ban đầu làm SEO, bạn tìm hiểu, sử dụng những công cụ sẵn có. Qua thời gian, bạn sử dụng thành thạo một số công cụ, tìm kiếm thêm những công cụ mới tốt hơn, hiệu quả hơn.

Sau đó, bạn phát hiện ra rằng vẫn còn gì đó thiêu thiếu. Những công cụ có sẵn không đáp ứng được nhu cầu sử dụng ở một số trường hợp đặc biệt của bạn hoặc bỏ tiền ra mua công cụ quá tốn kém. Vậy là bạn giống như mấy ông thợ sửa khoá, thợ mộc,... tự làm cho mình một số công cụ để sử dụng.

Công cụ Made by tui
Công cụ made in bởi tui tuy thô sơ nhưng giúp bạn rất đắc lực.

Đừng nghĩ đơn giản là bạn không biết lập trình thì việc làm công cụ sẽ không khả thi. Bạn vẫn có thể hợp tác với người biết lập trình để làm nên công cụ dựa trên sự phân tích, cung cấp thông tin của bạn.

Khi bạn sở hữu những công cụ tự chế tác lấy là lúc bạn đã trở thành một SEOer lành nghề, lúc đó với những việc đơn giản bạn không mất nhiều thời gian, bạn dùng thời gian tiết kiệm được để đầu tư vào nghiên cứu những thứ giúp bạn lên một nấc thang mới.

Vẫn chưa đủ, bạn cần làm Tôn Ngộ Không

Khi đã thạo nghề, làm rất tốt rồi, cũng là lúc khách hàng của bạn sẽ tăng lên nhiều hơn khả năng có thể giải quyết của bạn. Bạn không phải là Na Tra có 3 đầu 6 tay để mà giải quyết được hết tất cả mọi việc.

Thời gian và sức lực là nguồn rất hạn chế, người ta gần như không thể tự phát triển thêm được. Do đó, loài người đã nghĩ ra việc thuê mướn người khác làm những việc thay mình.

Bạn bắt đầu thuê thêm người vào đội SEO của bạn, trở thành team, hoặc rộng lớn hơn, bạn có thể mở rộng hoạt động trở thành một công ty chuyên cung cấp dịch vụ SEO như công ty GTV SEO vậy.

Điều cần lưu ý ở đây: để được như Tôn Ngộ Không có thể phân thân thành công thành nhiều SEOer khác, bạn buộc phải đảm nhận nhiệm vụ đào tạo. Nói đúng hơn, bạn phải đứng lớp. Công việc đứng lớp có thể là nặng nhọc, không hề thú vị gì, bạn cũng chẳng mơ làm thầy giáo,... Nhưng bạn phải hiểu rằng đó chính là mấu chốt để bạn có thể tiến lên nấc thang cao nhất của sự nghiệp.

Thuật phân thân
Bạn không cần trở thành Tôn Ngộ Không, bạn vẫn phân thân tốt

Hãy nhìn lại lịch sử mà xem, những vĩ nhân, các bậc thánh nhân toàn là những thầy giáo cả đấy. Ngài Shakyamuni sau khi đạt tới giác ngộ ở độ tuổi ba mươi lăm đã dành cả phần đời còn lại để đi truyền giảng giáo lý để ngày nay chúng ta có Đạo Phật.

Do đó, dù muốn hay không, một khi bạn đã ở đẳng cấp của một SEOer cao cấp, có thể tiền bạc, danh vọng chẳng là gì với bạn, bạn cũng không thích đi rao giảng, nhưng lúc này đó là nghĩa vụ (phần nào mang tính thiêng liêng) góp phần mở mang nghề SEO, truyền nghề lại cho những người khác.

Một "hậu quả" mà bạn không cần quan tâm đến đó là khi bạn có nhiều người làm được công việc khó, lúc này thu nhập của bạn cũng tăng lên bởi vì góp gió thành bão, còn theo lý thuyết của Marx thì đó là "bóc lột giá trị thặng dư".

Cải tiến theo cách "tối ưu hoá toàn cục" để lên nấc thang mới

Đạt đỉnh cao trong nghề, đứng lớp, rao giảng mãi bạn cũng bắt đầu thấy rằng sức người có hạn, đạt tới giới hạn không thể vượt qua. Cho dù hiện nay phương tiện có hiện đại, truy cập mạng phủ tới từng ngóc ngách, xó xỉnh mọi nơi, một bài giảng của bạn cũng khó có thể truyền bá rộng rãi nếu nó chỉ thực hiện theo hình thức "truyền hình trực tiếp trận đấu thể thao".

Vắt tay lên trán ngẫm nghĩ, bạn thấy rằng bạn có thể víết sách, tạo nên một trường phái về SEO. Lại một lần nữa, bạn đừng giới hạn viết sách theo kiểu truyền thống nhé, kiểu đó rất nên làm nhưng cần phải sáng tạo hơn, ngày này có eBook, và loại sách số được bố trí như một khoá học có thể đóng gói thành phần mềm, app để sử dụng trên máy tính, trên smartphone.

Tối ưu hoá toàn cục

Ảnh trên không liên quan lắm, nhưng nó nói về "tối ưu hoá toàn cục".

Khi bắt tay vào viết sách, bạn mới nhận thấy rằng đàng nào cũng tốn thời gian, rất muốn để lại cái gì đó cho đời, bạn sẽ phải chọn lọc những gì tinh tuý nhất của nghề để đưa vào sách. Trong quá trình đó, những cái râu ria, vô bổ, lỗi thời sẽ bị bạn loại bỏ.

Vô tình, bạn đã thực hiện việc gọi là "tối ưu hoá toàn cục" (có vẻ như không liên quan đến Global Optimization bên toán học hen, thực sự cũng bấy nhiêu chuyện) để rồi bạn có tên tuổi còn lưu lại trong làng SEO.

Thay cho lời kết

- Nghề nào để đạt được đỉnh cao cũng cần phải tiếp cận nghề một cách nghiêm túc, yêu nghề, xem nghề không chỉ là công cụ để kiếm cơm mà nó còn là nơi để đóng góp cho sự phát triển của xã hội, nghề SEO không là ngoại lệ.

- Làm việc chăm chỉ nhưng phải dành thời gian để suy nghĩ, nghiên cứu, tìm ra cách làm mới thay vì cứ làm theo kiểu "trăm hay không bằng tay quen".

- Cọ xát cùng dân trong nghề để học thầy, học bạn giúp cho tiến bộ hơn qua thời gian. Việc này không chỉ giới hạn trong nước mà mở rộng ra khu vực, thế giới, không chỉ tiếng Anh mà còn các ngôn ngữ khác.

- Để có thể tiến bộ nhanh, cách học tốt nhất đó là kiếm vài người chịu họ nghề, hướng dẫn cho họ, mỗi ngày họ đặt hàng tá câu hỏi là "thầy giáo" sẽ tiến bộ nhanh chóng.

Hy vọng qua bài viết mang tính "bắn súng hoa cải" này, bạn gạn lọc được vài thứ thú vị./.


Tài liệu tham khảo:

1. Nguyên lý Pareto

2. Sách về SEO trên goodreads