Phần mềm thư viện Koha ILS có tốt không?

Submitted by superthin on 13/07/2019 - 07:40:21
Phần mềm Koha ILS

Bài này thay vì viết theo kiểu của dân SEO, của dân thư viện rằng Koha ILS là gì? Có những chức năng nào? Dùng nó cho thư viện nào thích hợp nhất? Mấy cái đó các bạn tự tìm tòi đọc trên Internet. Vì đa số người đọc bài này sẽ là dân thư viện, mà đã là dân thư viện, kỹ năng tìm tin phải có, học và thực hành nhiều rồi, không thể tìm được các thông tin đó, xem như vứt.

Có thể nói, nếu bạn là dân thư viện mà chưa từng nghe đến Koha, chẳng khác nào người Pháp không biết đến tháp Eiffel, người Mỹ không biết đến tượng Nữ thần Tự Do. Nếu đã như vậy, đừng đọc thêm bài này nữa, bạn kém tắm lắm, nói vui theo ngôn ngữ ngày nay, hãy "quay đầu là bờ" bạn à.

Tại sao lại có bài viết ngốc xít với lời lẽ gây sốc này?

Có bài này bởi vì không biết ai đó tìm kiếm qua Bing đã vô tình biết đến Thin như là một tay chơi trong việc vọc phần mềm thư viện. Người ấy đã viết một email dài ơi là dài để "xin lời khuyên" và nhờ "vạch lộ trình" để giúp triển khai phần mềm quản lý thư viện tích hợp Koha ILS vào thư viện của họ.

Eo ôi, tính ra đã hơn ba năm rồi Thin không mò tới phần mềm thư viện chuyên nghiệp. Vì thế cho nên, quả là hơi khó khi đưa ra được những gì mà mình đã không còn dùng đến hàng ngày. Văn không ôn, võ không luyện một ngày đã xem như hỏng, hỏng bét, có khác gì việc bơi ngược dòng sông. Thin đang giống như kẻ bơi ngược sông ở tận thượng nguồn nhưng vì bơi kém, người ta nhặt xác mình ở... biển rồi cũng nên.

Nhớ về Koha ILS, Thin chỉ nhớ những điểm như sau:

1. Koha là một phần mềm rất mạnh theo cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng, nghĩa tích cực cũng như nghĩa tiêu cực. Một phần mềm thuộc loại bản địa đến từ New Zealand mà hiện nay cả trăm ngàn thư viện khắp thế giới sử dụng thì bạn biết rồi đó. Nếu không hiểu nó mạnh, nó "khủng" cỡ nào, xin mời bạn ghi danh vào mailing list của cộng đồng Koha, bạn sẽ khắc hiểu, Thin không buồn giải thích lôi thôi.

2. Koha ILS là phần mềm chạy trên nền web, viết bằng ngôn ngữ Perl - khá lạ tai với bạn phải không. Koha hỗ trợ giao diện tuỳ biến responsive, tức là bạn có thể sử dụng một smartphone để truy cập được mà không gặp cảnh GUI méo mó đến mức không hiểu đang xem cái gì trên màn hình. Nhưng nếu bạn định dùng smartphone để làm việc thay máy tính, đó là một ý tưởng rất tồi đến mức nếu Thin làm sếp bạn, Thin đuổi việc bạn ngay. Lý do là vì làm việc trên smartphone với công tác nhập liệu sẽ cho năng suất rất thấp, một ngày nhập được mấy biểu ghi. Nhưng không sao, nếu bạn là người đọc hoặc nhân viên phục vụ lưu động, smartphone cũng có thể là một công cụ hỗ trợ hữu ích.

3. Khả năng khủng khiếp nhất mà Thin cho rằng các phần mềm khác "hửi khói" khi đối đầu với Koha: Koha cho phép tổ chức một mạng lưới thư viện rất phức tạp, đông đảo khủng khiếp những thư viện thành viên. Ví dụ tổ chức của bạn có khoảng hơn một ngàn thư viện thành viên, Koha dư sức đáp ứng bạn. Tất nhiên, lúc đó bạn phải biết đến tổ chức hạ tầng mạng, cân bằng tải, CDN, biết cấu hình các server sao cho cơ sở dữ liệu có thể đồng bộ lẫn nhau. Ngoài ra, việc kết xuất báo cáo của Koha cũng rất mạnh mẽ đến kinh dị: bạn giỏi về ngôn ngữ truy vấn SQL, bạn có thể kết xuất ra bất kỳ báo cáo nào mà bạn thích, rồi sau đó import vào Excel thì bạn sẽ in ra những bản báo cáo đẹp như mơ trong một khoảng thời gian rất ngắn, bạn tự chủ hoàn toàn. Đây là điều mà rất ít phần mềm thư viện khác có thể làm.

4. Thin đánh giá Koha tốt nhất dựa trên thực tế rằng nó đang có một cộng đồng lập trình, cộng đồng người dùng rất hùng hậu. Nếu bạn đọc hiểu tiếng Anh cỡ IELTS 6.5 là bạn gần như xử lý được mọi vấn đề liên quan đến Koha. Thế mạnh đó không có một phần mềm thư viện thương mại nguồn đóng nào có thể đáp ứng nổi bởi vì nguồn lực của một công ty không thể đua với nguồn lực của cộng đồng mạng đông đảo. Ngay cả hai ông lớn là IBM và Microsoft cũng phải thừa nhận là nhiều cái liên quan đến phần mềm, cộng đồng sẽ giải quyết tốt hơn so với các nhân viên được gom, chất chứa trong tòa nhà, và được trả lương.

Công việc cụ thể khi triển khai Koha ILS:

- Trực tiếp xử lý cho bạn từ việc cài đặt cấu hình hoàn chỉnh một hệ thống Koha ILS từ cấp hạ tầng mạng máy tính trở lên (chọn server, cài đặt server, định tuyến router, cài đặt tất cả để Koha có thể hoạt động được)

- Hỗ trợ một số nghiệp vụ thư viện để bạn có thể đưa Koha vào vận hành. Thin có kiến thức về thư viện chứ không phải dân tay ngang đâu nhé.

Không chém gió: có ít nhất 2 trường đại học, 2 trường trung học ở TP. Hồ Chí Minh đã được Thin triển khai Koha ILS vào khoảng 2015-2016 và họ vẫn còn dùng cho đến ngày nay. Thi thoảng Thin cũng còn giúp họ viết vài câu SQL để kết xuất những báo cáo mà trước đây họ chưa nghĩ tới.

Tất nhiên, vì lâu ngày Thin mới vọc lại Koha, cho nên bạn nên báo trước 2 tháng để Thin có dịp ôn bài thì việc triển khai một dự án về Koha mới thành thạo được.

Thay cho lời kết bài này

Vậy nhé, nếu bạn không tự cài đặt được Koha ILS cho thư viện của bạn, bạn có thể "nuôi ăn" và chi phí đi lại cho Thin khoảng một tuần, Thin sẽ triển khai hệ thống Koha ILS cho bạn./.