Tại sao SEO mãi không thể lên top?

Submitted by superthin on 05/02/2020 - 17:07:02
Không thể SEO lên đỉnh?

Có rất nhiều lý giải cho câu hỏi này, nhưng chưa ai dám chắc rằng lý giải của mình đáng tin cậy. Ở các diễn đàn, hội thảo về đề tài tối ưu máy tìm kiếm ở Việt Nam, có rất nhiều "chuyên gia" thường hay nói cứng về quan điểm của họ. Một khi bạn cố truy vấn đề, họ trở nên thiếu chắc chắn. Bài viết này cũng thử đưa ra những lý giải riêng, đúng sai không biết, nó chỉ là quan điểm cá nhân, khía cạnh bàn đến có thể làm bạn bất ngờ.

Thuở bình minh của tối ưu hóa công cụ tìm kiếm, tìm tin

Hầu hết máy tìm tin (máy tìm kiếm thông tin) nổi danh như Google, Bing, Yandex, Baidu,... hiện tại không phải là những cỗ máy tìm tin đầu tiên trên Internet. Chính vì vậy, chúng ta luôn phải nhìn vào lịch sử để thấy hiện tại, nhìn hiện tại để thấy tương lai. Những ai ghét môn lịch sử, rất khó để trang bị cho mình một tầm nhìn, nếu có, cũng chỉ là việc "ăn may".

Những cỗ máy tìm tin thuở ban đầu
Những máy tìm tin thuở ban đầu, lúc này SEO ở đâu?

Lúc đó, các máy tìm tin hoạt động như thế nào? Ta điểm sơ qua sẽ thấy trước tháng 9 năm 1993, thế giới World Wide Web (WWW) còn rất nhỏ bé, số lượng website chưa nhiều, nên người ta đánh chỉ mục (index) bằng tay/ thủ công. Để dễ hình dung, bạn có nhớ đến cuốn "Những trang vàng", cuốn danh bạ điện thoại bàn một thời nhà nào cũng có. Thời kỳ đầu tiên của WWW, người ta làm tương tự: in ấn, phát hành những cuốn sách có liệt kê địa chỉ các trang web được sắp xếp theo một trật tự nào đó.

Bìa một cuốn trang vàng Internet năm 2000
Bìa một cuốn trang vàng địa chỉ trang web năm 2000.

Ở trên mạng, cũng có những website sưu tầm các địa chỉ trang web, cũng khá giống với các cuốn sách địa chỉ trang web được in ra, chỉ khác một điều là khi click chuột vào nó có thể dẫn đến thay vì bạn phải gõ vào thanh địa chỉ trình duyệt.

Từ tháng 9 năm 1993 bắt đầu xuất hiện máy tìm kiếm khá thô sơ do một số lập trình viên viết nên. Vào năm 1994, WebCrawler ra đời, đây có thể xem là máy tìm kiếm đầu tiên sử dụng cách index bằng phần mềm thay cho thủ công.

Lần lượt các tên tuổi như Go.com Lycos, Infoseek ra đời cùng năm. Sau đó, tên tuổi lớn một thời "gã khổng lồ Yahoo!" ra đời năm 1995.

Tóm tắt thời kỳ này ta có thể nói rằng lúc này việc đánh chỉ mục - index là phối hợp việc làm thủ công với các phần mềm được lập trình.

Lúc này, khái niệm SEO gần như chưa tồn tại, bởi vì việc xếp hạng có yếu tố "thủ công", do một ban biên tập làm, cho nên không dễ để tác động vào thứ hạng.

Kỷ nguyên mới được mở ra khi Google xuất hiện vào năm 1997

Lúc bấy giờ, số website đã lên đến con số hơn một triệu, lúc này việc index có kèm yếu tố thủ công xem ra bất khả thi. Những thanh niên sáng lập nên Google tin rằng họ có thể lập trình để xử lý được, họ có thuật toán giúp cho việc index bằng máy cũng đủ độ tin cậy để có thể sử dụng.

Google kẻ phá bĩnh
Gã khổng lồ xuất hiện làm thay đổi thế giới tìm kiếm

Google đã đưa ra một khái niệm gọi là PageRank, yếu tố này góp phần rất lớn trong việc xếp hạng các website xuất hiện ở vị trí nào trong danh sách kết quả tìm kiếm.

Trải qua thời gian, Google đã bổ sung rất nhiều thứ và chính yếu tố máy tự động xếp hạng kết quả tìm kiếm nên lúc này, khái niệm tối ưu hóa máy tìm kiếm SEO xuất hiện.

Những người mù tràn lên cùng đâm đầu vào khu rừng rậm

Google xuất hiện, gồm đủ yếu tố "thiên thời, địa lợi, nhân hòa" nên chẳng bao lâu đã trở thành một tay chơi, một thế lực hùng mạnh không đối thủ, chiếm phần lớn miếng bánh thị phần quảng cáo từ máy tìm kiếm.

Bí quyết, hay nói đúng hơn thì thuật toán của Google luôn bí mật với những người bên ngoài, nó giống như công thức của hãng Coca Cola. Giả sử, Google thử tung bí mật đó ra bên ngoài, nó có thể phức tạp đến mức gần như không ai biết làm gì với cái bí mật in ra đến vài triệu trang giấy.

Trước năm 2012, nhiều người làm trong lĩnh vực SEO loay hoay với các trang web của mình, họ thử các yếu tố này nọ để hy vọng nó khớp vào đâu đó. Họ nuôi hy vọng làm cho con bọ của Google yêu thích web của họ, hoặc lừa nó,... để đạt được đích đến: xếp hạng cao, lên đầu tiên càng tốt trong trang đầu tiên của kết quả tìm kiếm Google.

Việc "cả thế giới" cùng nhau mò mẫm, rồi chỉ dẫn, bày vẽ lẫn nhau trong việc thu hút con bọ của Google, dựa trên các yếu tố người làm SEO (SEOer) kiếm được đâu đó, thậm chí tự tưởng tượng ra... đã dẫn đến nhiều "cảnh tượng" cười ra nước mắt: nhiều trang web toàn những từ khóa, nhìn cứ như xả rác, câu cú được viết bằng thứ ngôn ngữ quái lạ, người đọc không sao hiểu nổi.

Bắt đầu có chút lối ra, một phần nhờ Google

Google dường như cảm thấy nếu không đưa ra những chỉ dẫn, ngành công nghiệp "máy tìm kiếm" sẽ đi đến một chiều hướng tai hại nên vào năm 2012 họ đã tung ra một tài liệu có tên "Search Engine Optimization Starter Guide" để hỗ trợ người làm SEO, định hướng cho một ngành công nghiệp.

Các hãng khác trong lĩnh vực máy tìm kiếm không được bài bản phát hành sách như Google cũng đưa ra những bài viết để hỗ trợ người làm SEO.

Ngoài ra, một ngành công nghiệp đã định hình rất rõ, doanh số cao nên xuất bản phẩm, các khóa đào tạo, học viện cũng quan tâm đến việc cung cấp kiến thức về SEO như một lĩnh vực công nghiệp được thừa nhận.

Vẫn không thể lên top được, tại sao vậy?

Có bí kíp trong tay, nhiều người cùng nhau tụng niệm như một loại kinh thánh, nỗ lực rất nhiều, thời gian đầu rõ ràng những người "thuộc bài" sớm có kết quả cao. Sau đó, quy luật "nước chảy chỗ trũng" sẽ làm cho nhiều người đổ xô vào, sự cạnh tranh bắt đầu tăng dần, cho đến lúc người người làm SEO, nhà nhà làm SEO. Trong cuộc cạnh tranh đó, có nhiều kẻ nản lòng, hoặc tìm thấy sự... vô vọng, khá nhiều SEOer ra đi. Những người trụ lại được với nghề đã lên mức chuyên nghiệp hơn. Với một số doanh nghiệp, không có sự hiểu biết về SEO, lúc này họ đành phải bỏ ra những khoản tiền lớn để thực hiện các chiến dịch quảng cáo.

Một số đối tác Google ở Việt Nam xuất hiện, có nhân viên học theo các khóa học của Google, thi lấy chứng chỉ ngon lành. Một số công ty đối tác Google có doanh thu hàng triệu đô la. Người làm nghề SEO ở Việt Nam bắt đầu được thừa nhận, xuất hiện những mẩu đăng tin tuyển người làm SEO với những yêu cầu như những vị trí công việc khác.

Người viết bài này cho rằng nguyên nhân chính khiến nhiều người làm SEO ở Việt Nam không có khả năng đưa được những trang web họ làm lên top là do:

Khả năng đọc hiểu, nghe tiếng Anh kém 

Từ đó, họ không đủ sức kiếm, nghiên cứu những tài nguyên học tập tốt, không thể tham dự các hội thảo chất lượng từ những đơn vị có đẳng cấp trong ngành công nghiệp SEO.

Kết luận: để làm SEO tốt, người làm SEO cần phải học, rèn luyện tiếng Anh đạt mức IELTS 6.5 đều 4 kỹ năng./.