Thử nghiệm làm một trang web bán hàng trực tuyến

Submitted by superthin on 22/01/2018 - 13:58:07
Giỏ hàng màu tím

Thương mại điện tử không còn là cái gì đó mới mẻ ở Việt Nam. Ngày nay, gần như mọi gia đình ở các thành phố đều đã từng có người từng mua ít nhất một món hàng trên mạng. Như vậy, có thể thấy rằng thương mại điện tử đã đi vào cuộc sống của người dân. Nhưng tại Việt Nam chưa xảy ra cảnh những trung tâm thương mại trở nên vắng vẻ, đìu hiu như ở một số nước, điều đó được hay đọc thấy trên các báo là "tiềm năng còn nhiều". Theo các con số thống kê, doanh thu từ thương mại điện tử hãy còn chiếm một tỉ lệ thấp trong cả nền thương mại Việt Nam.

Ngồi đọc những bài viết, báo cáo này nọ chưa hẳn là cách hay để hình dung về thương mại điện tử ra làm sao. Thin nghĩ rằng chi bằng mình thử một phen. Nếu còn là sinh viên, cái này dám có thể nâng cấp lên thành một báo cáo tốt nghiệp cũng dư sức. Thin lại không phải là sinh viên, thôi thì cứ viết nhăng viết cuội với hy vọng đây là một tài liệu tham khảo cho các bạn sinh viên mà bài viết này không bị thuổng một cách thô thiển để xào nấu thành luận văn, báo cáo tốt nghiệp nào đó. Mọi thứ do mình làm ra, dù nó có nhỏ và dở đi nữa thì cũng giúp cho mình vào lúc nào đó trong cuộc đời, Thin quan niệm như vậy.

Thử bắt tay vào làm một trang TMĐT xem sao

Đầu tiên, Thin nhận thấy hệ quản trị nội dung Drupal CMS có hỗ trợ chức năng e-commerce với mô-đun mang tên Commerce. Thực sự, mô-đun này phức tạp đến nỗi một khi Drupal áp dụng chức năng này để biến thành một trang web hỗ trợ thương mại điện tử thì được gọi là Drupal Commerce.

Xem ra có vẻ rối rắm trong khâu cài cắm nhưng Thin vẫn muốn thử sức. Kết quả, sau khoảng 14 giờ (không ngồi liên tục trên máy tính mà rời rạc vào 3 ngày) vừa đọc tài liệu, xem video clip, tra cứu Google này nọ, đọc comment trên các trang liên quan Drupal và mô-đun Commerce kia, Thin cũng đã cài đặt thành công  Drupal Commerce và đăng thử một số mặt hàng lên. Lúc này, lòng mừng khấp khởi rằng "ahaha, làm web bán hàng dễ như bỡn". Đời có như mơ không nhỉ?

Sau vài ngày, một nỗi buồn to lớn như cái bồ đựng lúa chợt xuất hiện: Drupal Commerce hết sức hoang sơ, cực kỳ khó sử dụng. Thin dám cho rằng, nếu ai đó chưa từng làm việc cho một công ty về bán hàng, sẽ rất vất vả để hiểu các logic, luồng công việc để mà thiết lập mô-đun con, các thông số, tính năng để Drupal Commerce vận hành như mong đợi. Nếu chỉ đăng sản phẩm lên mà thôi, mọi thứ sẽ nằm tản mát, rời rạc, việc quản lý mớ hàng hóa đó sẽ là một cơn ác mộng. Chưa kể, để trình bày được đẹp, sẽ phải liên quan đến việc thiết lập các Views, có chọc chạch viết vài đoạn code, thiết kế layout vài chỗ để giao diện được bắt mắt hơn, tiện dụng hơn,... chua như giấm.

Sau vài ngày vọc Drupal Commerce, Thin tin rằng sức mình chỉ tới bấy nhiêu: đăng được sản phẩm có mô tả và giá tiền lên trên một giao diện rất thô sơ, tính năng nghèo nàn, mình nhìn vào còn thấy kém hấp dẫn thì người ghé thăm chắc "chạy mất dép" chứ bán hàng nỗi gì. Vậy là lại ra sức gỡ bỏ các mô-đun liên quan Commerce, nhanh hơn lúc cài đặt nhưng không dễ như các mô-đun khác mà phải gỡ bỏ thứ tự từng cái một theo thông báo/ đề xuất vì chúng ràng buộc lẫn nhau.

Tìm con đường khác

Thin lại bỏ ra hai ngày rưỡi để lùng sục trên mạng Internet xem mình nên sử dụng cách nào để làm nên một trang web có chức năng của một cửa hàng trực tuyến. Thin xem các bài đánh giá, mô tả về các chức năng của các sản phẩm từ loại thuê sẵn trên mạng dưới dịch vụ cloud như Shopify, Weebly, Squarespace cho đến các ứng dụng web dạng mã nguồn mở như Woocommerce, Magento, OpenCart, PrestaShop, NukeViet,... có những cái lần đầu nghe tên, có những cái Thin từng nghe đến tên nhưng chưa bao giờ xem nó hoạt động. Vậy là Thin bắt đầu kiếm những video clip để xem qua các ứng dụng hoạt động thế nào. Có những trang dựng lên dạng demo với tên đăng nhập và mật khẩu có sẵn, Thin cũng tranh thủ đăng nhập vào để vọc cho thỏa mãn.

Rồi Thin cũng tìm đến những ứng dụng dạng thương mại với giá 250USD đổ lại để xem thử có cái nào tốt hay không, cũng xem qua vài đánh giá, các show case/ case study nhưng xem ra thấy con đường sử dụng phần mềm dạng chìa khóa trao tay thế này thật là khó để chỉnh chọc một khi có điều gì đó không ưng ý. Cách này sẽ không thực tế cho một người mới khởi đầu ít tiền vốn và chỉ làm việc một mình như Thin.

Cũng có lúc Thin nghĩ hay là mình tự tay viết lấy một ứng dụng shop hàng online. Tự tay viết có hơi quá sức một chút nhưng rồi cũng được thôi bởi vì Thin đã từng tự viết một CMS để làm blog chạy ngon lành, một forum để sử dụng cho một nhóm bạn nhỏ. Một lo ngại đó là nếu chỉ làm chơi đăng sản phẩm để nhìn thì được, chứ liên quan đến việc đặt hàng trực tuyến, có dính dáng đến tiền sẽ dễ dẫn đến thảm họa bởi chắc chắn vấn đề về bảo mật Thin sẽ không kham nổi. Do đó, Thin cố tìm kiếm thêm vì tin rằng cả thế giới Internet rộng lớn không gì là không có.

Cuối cùng, Thin cũng đã tìm được một ứng viên sáng giá đến từ xứ sở sương mù: CubeCart, một ứng dụng làm cửa hàng online viết bằng ngôn ngữ PHP, là ngôn ngữ mà Thin cảm thấy khá tự tin khi đọc code và chỉnh chọc này nọ.

Nào, nạp vũ khí CubeCart để làm ngay một cửa hàng trực tuyến

Thin lấy một tên miền đã lâu không dùng đến, sunnydepot.com trỏ vào hosting. Gõ vài câu lệnh để cấu hình hosting cho phù hợp với các yêu cầu để cài đặt CubeCart. Sau khoảng 40 phút chọc chạch, một cửa hàng trực tuyến đã sẵn sàng. Chỉ cần click vào hình sau đây sẽ ghé thăm:

Khi cài đặt xong, xem ra mọi thứ rất dễ sử dụng so với Drupal Commerce. Giao diện khá bắt mắt, có khả năng tùy biến responsive gì đó hỗ trợ cả điện thoại di động smartphone. Một điều Thin chưa ưng ý đó là chưa có gói giao diện tiếng Việt. Vậy là Thin liền bỏ ra hai buổi tối ngồi dịch từng dòng trong file XML là có giao diện tiếng Việt ngon lành. Cài đặt thêm vào mô-đun nữa là hoàn chỉnh một cửa hàng online. Mọi thứ xem ra rất suôn sẻ, có thể ngồi uống cà phê, chiêm ngưỡng cái cửa hàng trực tuyến tự tay "made in bởi tui" dựng nên.

Thin bắt đầu đưa những sản phẩm mình bán lên Thin Shop. Sau đó, Thin dùng một số biện pháp từ thủ công, ngoài đời cho đến dùng Internet để quảng cáo, quảng bá cho người ta biết đến cái cửa hàng nho nhỏ của mình. Một vài ngày sau đã bắt đầu có vài đơn đặt hàng khiến Thin lòng mừng như chú cún con được chủ dắt dạo chơi.

Cơn đau tim mang tên "thương mại điện tử" khởi... bộc phát

Có đơn hàng thì phải sướng chứ, các bạn sẽ nghĩ như vậy đúng không? Mới mở shop mà đã có người mua hàng, còn gì tuyệt vời hơn. Nếu đơn giản vậy, người ta đã ngày ngày ngồi đếm tiền trước cửa nhà cả rồi, có cần phải lao tâm khổ trí để nghĩ ra đủ trò kiếm tiền từ những việc làm lương thiện cho đến những phi vụ làm ăn phi pháp hoặc trái với chuẩn mực đạo đức con người?

Người mua hàng ngay trong thành phố, Thin lấy xe máy đi giao hàng, mới đầu cũng có cọc cạch chút xíu như gọi điện thoại không được hoặc nhầm địa chỉ gì đó, nhưng rồi cũng khắc phục được. Mọi thứ đã dự trù trước và xem ra hơi cực nhưng vui, ít ra Thin cũng có kinh nghiệm bán hàng ở chợ nên chẳng thành vấn đề.

Có vài thứ không dự trù trước xảy ra:

  • Website mặc định có hỗ trợ tiếng Anh, chẳng hiểu bằng cách nào mà có người nước ngoài vào đặt hàng, mà đó chưa phải là đối tượng khách hàng Thin nhắm đến, nhưng vì hướng đến chuyên nghiệp Thin cũng mất thời gian trả lời email cho họ để họ hiểu rằng họ không vào một trang web chết.
  • Khách hàng ở tỉnh/ thành khác đặt mua hàng: tổng đơn đặt hàng quá ít để có thể giao hàng miễn phí, giao hàng mất phí lại quá nhiều tiền so với đơn hàng. Lúc này, Thin đành phải gọi điện thông báo cho khách để thỏa thuận về việc giao hàng tính phí, cụ thể bao nhiêu tiền sau khi gọi điện hỏi bên dịch vụ giao hàng.
  • Chưa chuẩn bị đầy đủ thiết bị, dụng cụ để đóng gói hàng sao cho chuyên nghiệp, an toàn nên trông gói hàng rất thô, xấu, và cũng khiến cho phí vận chuyển cao.
  • Một số kẻ phá hoại bắt đầu xuất hiện: những đơn hàng ảo với địa chỉ ma, số điện thoại ảo hoặc những công cụ tìm cách khai thác lỗ hổng bảo mật của website (Thin cũng chưa biết ý đồ kẻ xấu thực sự muốn gì).
     

Như vậy, còn rất nhiều việc phải làm:

  • Học hỏi, thực hành cách đóng gói hàng sao cho nhanh, gọn, bảo đảm an toàn tránh hỏng, bể.
  • Soạn thảo các tài liệu hướng dẫn chi tiết, các quy định về đặt hàng, thanh toán, đổi/ trả hàng cũng như trong quá trình gửi hàng bị thất lạc, hư hỏng, rồi khách mua hàng chuyển khoản thừa tiền cần giải quyết thế nào.
  • Tìm kiếm các đơn vị giao hàng chuyên nghiệp với giá cả mềm đủ để có chút lời lãi vì hàng hóa là loại không thể bán cao giá được, nó không phải là xa xỉ phẩm.
  • Tích hợp thêm công cụ để tự động tính phí giao hàng để khách có thể trả một lúc lúc đặt hàng, cũng như hỗ trợ việc kiểm tra tình trạng giao hàng,...
  • Tìm phương thức thanh toán nào đó dễ dàng, ít tốn phí có thể đính luôn vào trang web, khách mua chỉ cần điền một số thông tin, click chuột là mọi thứ đâu vào đó. Công cụ thanh toán trung gian quá nhiều, khá khó để chọn một đơn vị phù hợp cho cả chủ shop hàng lẫn khách hàng thuộc nhiều thành phần khác nhau.
  • Tính toán để nếu doanh số > 100 triệu đồng/ năm sẽ phải nộp thuế, đây là nghĩa vụ bắt buộc không thể thoái thác, đã làm ăn thì phải đóng thuế nếu không muốn nghỉ ngơi nhà đá mát lạnh.
  • Thời điểm nào cần thuê thêm người? Đào tạo người như thế nào?
  • Tìm kiếm đối tác và nghiên cứu đối thủ cạnh tranh.
  • Vân vân và vân vân, v.v...


Thay lời muốn nói

Hóa ra thương mại điện tử không phải/ hoặc chưa bao giờ là việc đầu tư vào một trang web bán hàng trực tuyến. Đó cả là một thách thức cho cả một ngành công nghiệp với nhiều ràng buộc cần phải tối ưu hóa đến mức gắt gao. Vì thế, lúc này đây chỉ những ai có gan rất to mới nên bắt tay vào làm thương mại điện tử. Còn không, sẽ sớm sởn tóc gáy đến mức bỏ cuộc sau khi đốt nhiều tiền như các "anh tài" đã ra đi như Deca.vn, beyeu.com, lingo.vn, cucre.vn,...

-----

Khuyến mãi blush: bài viết hôm trước có tiết mục gắn Disqus cho website này để khách ghé thăm đọc bài có thể tham gia bình luận giúp cho việc tương tác tốt hơn, bữa nay khi đang soạn bài viết này sẽ không thể dùng chức năng xem trước nội dung, gặp ngay báo lỗi khá nghiêm trọng. Lúc này, việc xử lý không khó lắm nếu tìm hiểu trên cộng đồng Drupal, giải pháp là áp dụng một patch theo như bài viết này là xong vấn đề.