VNG ngồi chơi xơi nước khi data center của VinaData tắt ngúm vì mất điện

Submitted by superthin on 24/09/2018 - 15:18:03
Cầu dao điện

Thin nhớ cách đây cũng chục năm rồi, hồi đó có nổi lên phong trào sáng tạo này nọ. Lúc đó người ta chưa hay dùng chữ khởi nghiệp, startup như bây giờ, nhưng ý tưởng sáng tạo là thấy có rất nhiều nhóm bạn trẻ thảo luận. Chuyện đó có liên quan gì đến chuyện mất điện ở data center không? Hãy theo dõi bài viết để rõ.

Lúc đó, trên một trang web dạng diễn đàn về "ý tưởng sáng tạo", nhiều thành viên đưa ra các ý tưởng sáng tạo khác nhau. Thin chỉ tếu táo chứ không có ý tưởng gì hay nên đề xuất một ý tưởng rằng nên bán bảo hiểm cho một khoản bảo hiểm khác hoặc "bảo hiểm cho thiết bị bảo hiểm". Nếu Thin không lầm, lúc đó người ta đang ồn ào về việc mũ bảo hiểm kém chất lượng, bình chữa cháy kém chất lượng,... và ngay cả các hợp đồng bảo hiểm cũng không chất lượng luôn, rủi ro rất nhiều cho người mua. Vì thế, Thin cho rằng việc "bảo hiểm cho bảo hiểm" là nên.

Bảo hiểm cho bảo hiểm có cần hay không? Và tại sao?

Sở dĩ Thin đưa ra ý tưởng trông có vẻ kỳ quái đó bởi vì Thin cũng đã chứng kiến một vài ca dở khóc dở cười về việc thực hiện điều gì đó mà không hiểu được tầm quan trọng của việc đó trong tương lai. Nói cách khác, người ta làm mang tính đối phó, chống chế nhiều hơn là dự trù cho tương lai khi cần đến.

Một hội thảo nào đó (Thin có đi dự quên mất thời gian và địa điểm, ở đó có những ai) về bảo mật, con số đưa ra là có đến 70% doanh nghiệp khi cần dùng đến những thứ gọi là "sao lưu" mới thấy cái mớ đó hoàn toàn là một mớ rác, không thể dùng được. Trong khi đó, số tiền họ bỏ ra là không nhỏ, ít cũng vài trăm đô la Mỹ, có công ty lên đến hàng ngàn, hàng chục ngàn đô la Mỹ và cất đó để làm của một mớ... rác.

Tương tự như vậy, bình chữa cháy cũng là thứ nhiều khi chỉ mang tính chất... trang trí. Hỏa hoạn xảy ra, người ta hoặc không biết cách sử dụng bình chữa cháy, hoặc bình chữa cháy không hoạt động được.

Còn gì nữa không? Còn nhiều thứ như vậy lắm, nhưng khuôn khổ bài viết có hạn, Thin chỉ thêm vào một cái nữa mà thôi, đó là camera giám sát an ninh. Khi xảy ra vụ mất cắp hoặc một sự cố nào đó cần xem lại, rất nhiều trường hợp gần như camera không thể ghi lại hoặc sự cố hỏng hóc hay đoạn phim trích ra gặp vấn đề. Nói tóm lại là toàn bộ hệ thống camera là hoàn toàn vô dụng bởi vì phim lấy ra không có hoặc không ích gì.

Với hầu hết các trường hợp như trên, rõ ràng là một khoản bảo hiểm rủi ro cho những sự việc như vậy là hoàn toàn là một sản phẩm bảo hiểm có thể bán được, khá là đáng giá. Nếu có công ty nào bán một sản phẩm bảo hiểm kiểu vậy, Thin cũng mua.

Nếu không mua bảo hiểm, chúng ta chỉ còn cách là phải có một cái lịch kiểm tra định kỳ để chắc rằng mọi thứ trong tình trạng hoạt động. Cho dù lịch đó nghe có vẻ nhàm chán, hoặc trông có vẻ là cái gì đó lặp đi lặp lại một cách buồn tẻ, người thực hiện việc chán ngán. Thin cho rằng Không có gì là nhàm chán cả, đó là việc phải làm, không làm thì sẽ lãnh hậu quả ở tương lai. Nếu bạn không nghĩ vậy, thôi thì bạn ngừng thở đi, việc thở là năm nào cũng bấy nhiêu chuyện, nhé?

Trở lại chuyện data center (trung tâm dữ liệu) của VinaData trở nên một căn phòng hoang vu, tối tăm?

Thin có một thời gian làm trong Công viên Phần mềm Quang Trung, cũng có một lần ghé thăm cái data center kia. Vào ngày hôm qua, khi Thin đạp lên cái máy tính bảng và vào Zalo không được, Thin chuyển sang máy tính cũng không được nên cảm thấy có gì đó lạ lùng. Tự nhiên lúc đó không rõ ma quỷ đưa lối gì đó, Thin vào trang Zing News cũng thấy tắt ngúm, vào trang Zing MP3 cũng không thấy gì. Thế là trong đầu Thin vẽ ra viễn cảnh giống như từng đọc bài báo năm nào đó bên Mỹ cũng có một data center bị mất điện, người ta cho biết có ít nhất 9 nghìn server nằm như cục đất.

Lúc này, Thin tin chắc rằng vấn đề data center rồi, nhưng cụ thể là đứt cáp, mất điện, sụp nhà hoặc có hỏa hoạn là chưa thể xác định. Nhưng chắc chắn rằng việc truy cập vào server vật lý bị gián đoạn chứ không phải là chuyện mạng mẽo bị quá tải, nghẽn cổ chai trong giây lát.

Sau đó, Thin đọc báo và đúng là liên quan đến điện nhưng không phải sự cố. Từ đó, nếu bạn muốn có một bức tranh đúng đến 90% - mặc dù chỉ do Thin phỏng đoán, hãy đọc tiếp phần sau.

Điều gì đã xảy ra?

Theo Thin được biết, bình thường người ta dùng điện của EVN để cấp nguồn cho thiết bị: máy lạnh, hệ thống thông gió, đèn chiếu sáng, các thiết bị mạng, server,... ở data center.

Vì data center là phục vụ 24/7, tuy mức độ không quan trọng ở mức trực tiếp chết người như ở bệnh viện nhưng thiệt hại về kinh tế lớn khi xảy ra mất điện hoặc việc cấp điện bị gián đoạn do EVN bảo trì đường dây, chọc chạch gì đó đến hạ tầng cung cấp điện, như vậy, người ta khi xây dựng data center sẽ phải trang bị máy phát điện dự phòng để sử dụng khi cần.

Một data center tiêu chuẩn luôn phải có máy phát điện. Như vậy, data center của VinaData (công ty con của VNG) chắc chắc có máy phát điện. Vấn đề là họ đã không thể hình dung được có việc EVN ngắt điện hoàn toàn nên những máy phát điện công suất không đủ, hoặc lâu rồi ít được sử dụng nên việc vận hành nó trở nên lóng ngóng.

Nghĩ cũng lạ, EVN đã thông báo trước vài ngày, thế mà không thử đưa máy điện vào vận hành thử xem có ổn không. Việc đó chỉ cần vào nửa đêm đêm về sáng, khi mà lượng truy cập mạng ít nhất trong ngày thì thử vận hành máy phát điện dự phòng như khi mất điện thử xem.

Nếu Thin mà là người quản lý ở VNG, việc đầu tiên là sa thải ngay cái gã nào đang chịu trách nhiệm về cái data center kia. Nếu không cho gã nghỉ ngay và luôn, ngày nào đó sẽ còn rất nhiều chuyện luộm thuộm xảy ra, thiệt hại là không thể tính xuể. Bạn có đồng ý với Thin không nào?

Theo ước tính, Thin cho rằng mỗi giờ mất điện vào ngày hôm qua, VNG thiệt hại khoảng 1 tỉ đồng có thể nhìn thấy rõ, đó là chưa kể đến nếu có việc kiện tụng xảy ra trong tương lai, và việc thương hiệu bị sứt mẻ vì cái sự cố bôi bác này thì thiệt hại còn lớn hơn nhiều.

Trong cái rủi, có cái may (với Thin thôi nhé)

Thật may mắn khi vào tháng 8/2017 khi định viết một bài so sánh vui vui, Thin có tham khảo qua vài người, 2/3 số đó nói rằng Thin nên so sánh VNG với FPT chứ sao lại so sánh MWG với FPT. Giá trị thị trường VNG trên 1 tỉ đô la Mỹ, đội ngũ nhân tài IT cũng thuộc hàng đông đảo, có "số má" nhất của Việt Nam nhưng Thin lại không xem VNG là một công ty công nghệ, lý do là chẳng có lý do nào cụ thể. Thin chỉ thấy rằng VNG kinh doanh trong lĩnh vực game, mà game của họ không có bán kèm thiết bị phần cứng, Thin lại chưa bao giờ tin rằng một công ty công nghệ lại có bán thiết bị điện tử kỹ thuật số hữu hình có thể sờ được.

Hôm nay đây, một ngày sau vụ data center của họ tắt ngúm, Thin vẫn còn tủm tỉm cười một mình. Qua đó, rõ ràng VNG chẳng có chút kinh nghiệm nào trong việc vận hành thiết bị phần cứng cả, họ không xứng đáng là công ty công nghệ dưới cái nhìn của Thin.

Nếu lúc đó mà so sánh VNG với FPT, hẳn hôm nay chắc Thin phải tìm cách làm sập luôn trang web VnExpress để cho việc so sánh là hai bên đều là táo blush

Bài học rút ra là gì?

Nếu bạn có thiết bị nào đó để dự phòng sử dụng cho tương lai, bạn phải có lịch kiểm tra đều đặn, thậm chí là vận hành nó trong môi trường thật chứ không phải mô phỏng, biểu diễn nháp hời hợt. Nếu không, cái ngày cần dùng đến chính là cái ngày bạn thấy rằng bạn đã từng vứt tiền qua cửa sổ. Ngay cả chiếc xe máy thôi, để một tuần không dùng, không mang ra đề/ đạp nổ, khi cần đi đâu, khả năng rất cao bạn sẽ bực mình đến mức điên tiết./.